Tadeusz Sulima Popiel (1863 - 1913), malarz.
Urodzony w Szczucinie w Tarnowskiem (dokladna data nie znana), był synem Antoniego (1827 - 1903), urzędnika, z czasem nadzarządcy C.K. Urzędu Cłowego w Brodach i w Szczakowej, czlonka Galicyjskiego Towarzystwa Gospodarskiego we Lwowie, autora m.in. "Podręcznika do hodowli bydla rogatego..." (Lw. 1882-4) i Antoniny z domu Stanicek, bratem rzeźbiarza Antoniego. Podobnie jak brat, używał nazwy herbu jako części nazwiska. Dzieciństwo spędzil w Szczakowej i w Brodach, gdzie ukończył szkołę realną. W 1876 roku zapisał się do Szkoły Sztuk Pięknych w Krakowie; przeszedł tam przez kursy Władysława Łuszczkiewicza, Feliksa Szynalewskiego, Floriana Cynka, Izydora Jabłońskiego i Leopolda Loefflera. Uważany przez profesorów za wybitnie zdolnego, został przyjęty w roku 1881 na Oddzial Kompozycyjny, tzw. Majsterszule, pod osobistym kierownictwem Jana Matejki. Znalazł też Popiel w osobie Matejki protektora - jako jeden z nielicznych uczniów otrzymał za jego poleceniem zamówienie na obraz Zmartwychwstanie Pańskie do kaplicy domu karnego w Stanisławowie. Starał się też Matejko o stypendium Wydziału Krajowego dla Popiela.
W roku 1890 wraz z grupą malarzy założył finansowaną przez Marcelego Harasimowicza szkołę rysunku, naprzód dla kobiet, od roku 1891 także dla mężczyzn. W tym roku wyruszyl z Harasimowiczem w podróż po Europie, w czasie której odwiedził Berlin, Kopenhagę, Monachium, Wiedeń i Pragę.
W roku 1893 obraz Popiela Po burzy, wystawiony w dziale polskim Wystawy Światowej (World's Columbian Exposition) w San Francisco uzyskał złoty medal, a następnie wielkie zlote medale na wystawach w Chicago i Filadelfii, wreszcie zakupiony został przez muzeum w St. Louis. Prócz sławy, korzyści Popiel nie miał z tego żadnej, gdyż okradziony został przez swojego pełnomocnika. Krytycy i biografiści przychylnie do Popiela nastawieni chętnie przytaczali to zdarzenie, lansując go jako postać tragiczną. Tymczasem powodzenie wcale go nie opuszczało. W roku 1894 pracował przy urządzaniu wystawy krajowej we Lwowie; jego dziełem było alegoryczne malowidło zdobiące fronton pawilonu przemysłowego, wystawiał ponadto Święto Tory, wreszcie w specjalnym pawilonie znalazła miejsce Panorama Racławicka Jana Styki i Wojciecha Kossaka, w której Popiel namalował chwalone przez krytykę partie pejzażu i postacie chłopów.
Jeszcze w roku 1910 na uroczystosci grunwaldzkie w Krakowie namalował z Zygmuntem Rozwadowskim panoramę Bitwa pod Grunwaldem, jednak sam przyznawał, że "nie wypadła jak miala".
Od roku 1895 Popiel należał do Komisji Znawcow lwowskiego TPSP. W roku 1897 mieszkał w Czerniowcach, gdzie zalożył szkołę rysunku dla kobiet i skąd robił wycieczki artystyczne do Rumunii; miał tam też wystawę. W tym roku warszawskie TZSP powierzyło mu odnowienie i dekorację nawy glównej i kopuły kościoła św. Katarzyny w Petersburgu. Dekorował też Popiel plafony palacu P.M. Tretiakowa w Moskwie. W roku 1898 odnawiał wnętrze kościoła Klarysek we Lwowie, konserwując znajdujące się tam obrazy Stanisława Stroinskiego i malując na ścianach obrazy historyczne.
W roku 1899 wygrał konkurs na dekorację malarską kaplicy św. Stanisława w katedrze w Padwie.
Prace w kaplicy padewskiej, ukończone w roku 1900, przyniosly Popielowi taki rozgłos, że wkrótce dekoracja kosciołów stała się glówną dziedziną jego dzialalnosci.
W Krakowie przyozdobił nawę główną kościoła Franciszkanów freskami, a zewnetrzną ścianę absydy mozaiką przedstawiajacą św. Franciszka.
Równocześnie jednak tworzył pejzaże - znaczną ich ilość w czasie swojego pobytu we Wloszech - sceny rodzajowe (Przed karczma, Za Oceanem), o moralizatorskim charakterze, oraz portrety, o które zabiegało u niego szczególnie lwowskie towarzystwo (np. malowane od roku 1894 portrety profesorow Politechniki Lwowskiej) i portrety historyczne (np. poczet królów polskich wg. wzorow matejkowskich do pałacu w Koropcu, na zlecenie Stanislawa Badeniego).
Obrazy Popiela były znane szerokiej publiczności, gdyż reprodukowały je przez całe trzydziestolecie poprzedzające pierwszą wojnę światową niemal wszystkie polskie czasopisma ilustrowane.
Znany i wzięty za życia, choć ignorowany przez zwolenników nowych prądów w sztuce, był Popiel epigonem historyzmu i eklektyzmu. Zapatrzony w malarstwo Matejki, wzory wiedeńskie i monachijskie w swych dziełach historycznych i rodzajowych, w religijnym malarstwie ściennym pozostawał pod zdecydowanym wpływem prerafaelitow. Niezwykle pracowity i płodny, pojmował sztukę jako sluzbę narodowi i Kosciołowi, jednak nie wniósł do niej nic nowego. W ostatnim dziesięcioleciu życia Popiel przebywał glównie w Krakowie i w pobliskich Swoszowicach, gdzie miał obszerną pracownię. Zmarł w Krakowie 22 II 1913 i pochowany został na cmentarzu Rakowickim.
Żonaty od roku 1894 z Marią ze Starzewskich (zm. 1958) miał z nią corki: Marię (1895-1979) za Juliuszem Skorkowskim i Annę (1900-1982) za Grzegorzem Ogniewskim.
W roku 1913 Stowarzyszenie Artystow w Poznaniu zorganizowało wystawę pośmiertną dzieł Popiela.
Z czasem został zapomniany, nazwisko jego i reprodukcje obrazów pojawiały sięe coraz rzadziej, zresztą głównie z okazji sporów o panoramy. Obrazy Popiela przechowywane są w zbiorach prywatnych, m.in. u Janusza Ogniewskiego w Krakowie (portrety rodzinne, pejzaże, Droga na Sybir) i u Józefy Matejkiewicz w Krakowie. Źródło - krolpopiel.tripod.com
...
Napisz komentarz. Treść komentarza powinna być związana z tematem artykułu. Komentarze naruszające netykietę, oraz promujące komercyjne strony, produkty itp. będą usuwane. Redakcja nie odpowiada za treść komentarzy umieszczanych przez użytkowników i gości serwisu. Odpowiedzialność za treść postów ponosi wyłącznie ich autor. Komentarze nie są materiałem prasowym w rozumieniu prawa prasowego.